Komt je boodschap wel aan?

Communicatie omvat veel meer dan woorden alleen. Maar wat precies? Aan de hand van een voorbeeld worden de vier aspecten duidelijk die de communicatieleer onderscheidt. En ontdek je hoe je wat je kunt doen om te zorgen dat jouw boodschap overkomt.

Het ochtendspreekuur is net afgelopen. De huisarts loopt naar de balie en zegt tegen de praktijkassistente: ‘De injectienaalden zijn op.’ De huisarts verwacht dat binnen niet al te lange tijd het laatje weer vol ligt.

De communicatieleer onderscheidt vier aspecten van de boodschap:

  1. het zakelijke aspect
  2. het expressieve aspect
  3. het relationele aspect
  4. het appellerende aspect

1. Zakelijk

De feitelijke informatie, vaak de letterlijke tekst dat is het zakelijke aspect van de boodschap. In het voorbeeld komt de praktijkassistente te weten dat de injectienaalden op zijn.

2. Expressief

Met het expressieve aspect van de boodschap geeft de spreker iets van zichzelf bloot, vaak onbewust. In dit voorbeeld: deze huisarts spreekt Nederlands en gebruikt injectienaalden. Non-verbaal wordt nog veel meer duidelijk, bijvoorbeeld over de stemming.

3. Relationeel

Hoe staat de spreker tegenover de luisteraar? Dat relationele aspect is af te leiden uit iemands woorden, toon en lichaamshouding. In dit voorbeeld is de huisarts de leidinggevende van de assistente.

4. Appellerend

Het beroep dat de spreker doet op de luisteraar is het appellerende aspect. Vaak is het verzoek impliciet, zoals ook in dit voorbeeld. De huisarts verwacht dat de assistente de injectienaalden aanvult. Dat vraagt hij echter niet. Wat zou er veranderen in de communicatie als de huisarts er wel een verzoek van maakt?

Voorkom misverstanden en irritaties

Het onderscheid in de vier aspecten helpt je om storingen in communicatie herkennen, erkennen, analyseren en oplossen.

  • Wat wordt er letterlijk gezegd?
  • Welke andere informatie wordt er ook uitgewisseld?
  • Hoe zijn de onderlinge verhoudingen?
  • Wat is nu eigenlijk de vraag?

En hoe communiceer je eigenlijk zelf? In welke lagen verpak jij je boodschap? Zet zelf de eerste stap om irritaties op het werk te verminderen door je bewust te worden van je boodschap op alle niveaus.

Deel je ervaringen

Welke tip heb jij om misverstanden en irritaties te voorkomen? Deel het hieronder.